Eren / Veli
Abdal Musa
14. yüzyıl · “Abdal Musa Sultan” · Abdal Musa Sultan
14. yüzyılda yaşadığı kabul edilen eren; Kaygusuz Abdal'ın mürşidi. Elmalı'daki tekkesi Bektaşiliğin önemli merkezlerinden biri oldu, adı cemlerde ve lokma geleneğinde yaşar.
Abdal Musa'nın gerçek kişiliği, hakkındaki bilgilerin büyük bölümü menkıbelere ve sonraki yorumlara dayandığı için belirsizdir. Bazı Osmanlı tarihçileri onun Bursa'nın fethinde Orhan Gazi ile birlikte bulunduğunu ve Geyikli Baba ile yakın ilişkisi olduğunu kaydeder. Âşıkpaşazâde onu Bektaşi olarak anar. Rivayete göre aslen Azerbaycan'ın Hoy şehrindendir.
En bilinen menkıbesi, öğrencisi Kaygusuz Abdal ile ilgilidir. Anlatıya göre Alaiye beyinin oğlu Gaybî avda vurduğu bir geyiği izleyerek Abdal Musa'nın Elmalı'daki dergâhına varır; şeyh, attığı okun kendi koltuğunda olduğunu gösterir. Bu olaydan etkilenen Gaybî ona bağlanır ve Kaygusuz mahlasını alır. Aynı menâkıbnâmede Abdal Musa'nın, dervişleriyle birlikte üzerine yürüyen Teke beyine kerametleriyle karşı koyduğu da anlatılır; bu anlatılar da menkıbe niteliğindedir.
Bazı Bektaşi kaynaklarında pir-i sani lakabıyla anılır ve kurduğu tekke Bektaşiliğin dört büyük dergâhından biri sayılır. Bektaşi erkânında serilen on iki posttan birinin onun adını taşıması, gelenekteki yerinin önemini gösterir. Bursa ve Elmalı'da ona bağlanan iki ayrı türbenin bulunması, iki farklı Abdal Musa olduğu yönünde görüşlere de yol açmıştır.
Türbesi Antalya'nın Elmalı ilçesine bağlı Tekke köyündedir ve her yıl düzenlenen anma etkinlikleriyle ziyaret edilir. Alevi topluluklarında onun adıyla anılan lokma ve cem gelenekleri bugün de yaşatılmaktadır.
Antalya Elmalı'da Tekke köyündeki Abdal Musa Türbesi (1995). Fotoğraf: Volker Höhfeld · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Deyişleri 3
-
1
Gözlerin kör olsun ey kanlu Yezid
Gözlerin kör olsun ey kanlu Yezid…
-
2
Kim ne bilür bizi nice soydanız
Kim ne bilür bizi nice soydanız…
-
3
Muhammed Ali’nin kıldığı da’vâ
Muhammed Ali’nin kıldığı da’vâ…
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.