- Ocak merkezi
- Banaz, Yıldızeli, Sivas · Harita ↗
- Bölge
- Sivas, Tokat (Almus), Tunceli (Pülümür), Erzincan
- Soy / silsile
- Kaynaklarda ayrıntılı soy bilgisi verilmez; bir araştırmacıya göre ocağın asıl adı Koca Haydar Ocağı'dır
- Diğer adları
- Pir Sultan Ocağı, Koca Haydar Ocağı, Hacılı Pir Sultan Ocağı
Merkezi Sivas Yıldızeli'ndeki Banaz köyü kabul edilen, Tokat Almus ve Tunceli Pülümür'de iki kolu bulunan ve adını Pir Sultan Abdal'dan alan ocak.
Ocak, 16. yüzyılda yaşadığı ve Sivas Yıldızeli'nin Banaz köyünde doğduğu tahmin edilen Alevi şairi Pir Sultan Abdal'ın adıyla anılır. Şair bir şiirinde aslının Horasan'ın Hoy kasabasından geldiğini söyler; yaygın inanışa göre Sivas valisinin emriyle Banaz'dan Sivas'a götürülerek hapsedilmiştir. Tunceli ocakları üzerine yazan bir araştırmacı ocağın asıl adının Koca Haydar Ocağı olduğunu belirtir.
Kaynaklara göre ocağın merkezi Banaz köyüdür ve iki kolu vardır: Tokat Almus'a bağlı Çambulak köyünde Pir Mehmet üzerinden ilerleyen kol ile Tunceli Pülümür'e bağlı Hacılı köyünde Er Gaib üzerinden ilerleyen kol. Hacılı kolunun ocak evi olan ve yöre halkının "Büyük Dam" dediği tarihi cemevinin kuruluşu, anlatıya göre Pir Sultan'ın Erdebil Tekkesi'nden Anadolu'ya döndüğü döneme bağlanır.
Büyük Dam'da artık cem yapılmadığı, 1980 darbesi, 1992 Erzincan depremi, uzun süren olağanüstü hâl dönemi ve değişen ekonomik koşullar nedeniyle köy nüfusunun büyük ölçüde azaldığı belirtilir. Bu ocak örneği, kırdan kente göçün dede-talip ilişkisini ve dedelik kurumunu nasıl dönüştürdüğünü göstermek için incelenmiştir.
Ocak bilgileri kaynaklara ve ocak mensuplarının aktardıklarına dayanır. Ekleme ya da düzeltme için bize yazın.