Alevilik Sözlüğü
Gağan
Diğer adları: Gagan, Khal Gağan, Gaxan
Dersim Alevilerinde eski yılın uğurlanıp yenisinin bereket ve dayanışmayla karşılandığı kış ortası törenleri.
Gağan, Dersim Alevilerine özgü bir yıl dönümü törenidir. Aralık sonu ile ocak başı arasındaki dönemde kutlanır; eski yılın uğurlanmasını ve yeni yılın bereketle karşılanmasını simgeler.
Gağan döneminde oruç tutulur, ziyaret yerlerine gidilir, çerağ uyandırılır, niyaz dağıtılır ve kimi yerlerde kurban sunulur. Gençler 'Khal u Fatık' adlı halk oyununu oynayarak ev ev dolaşır, toplanan yiyecekler paylaşılır. Oyundaki yaşlı bilge Khal kimi yörelerde Xızır ile özdeşleştirilir.
Gağan'ın tarihi, adı ve uygulama biçimi köyden köye değişir. Gelenek bir dönem zayıflamış olsa da günümüzde Dersim'de ve diasporada yeniden canlandırılmaktadır.
Kaynak: aleviansiklopedisi.com · aleviansiklopedisi.com