Alevilik Sözlüğü
Veysel Karanî
Diğer adları: Üveys el-Karanî
Hz. Peygamber'i görmeden ona bağlandığı kabul edilen Yemenli zâhid; Tahtacı Alevilerinin cem erkânında onunla Hz. Peygamber arasındaki rivayet canlandırılır.
Anadolu'da Veysel Karanî diye anılan Üveys el-Karanî, Yemen'deki Karan aşiretindendir. Sonraki dönem rivayetlerine göre deve çobanlığı yapan bir zâhitti; yaşlı annesini bırakamadığı için Hz. Peygamber'le görüşemedi. Hz. Peygamber'in hırkasını ona bıraktığı ve Sıffîn Savaşı'nda Hz. Ali'nin safında öldüğü kabul edilir.
Tasavvufta Peygamber'i zâhiren görmeden ondan mânen feyiz alan kişiye onun adından Üveysî denmiştir. Alevi-Bektaşi çevrelerinde kurban türleri arasında 'Veysel Karani kurbanı' da anılır ve bu kurban devedir.
Tahtacı Alevilerinin cemlerinde Buhur ya da Puğur adıyla anılan bir erkânda Hz. Peygamber ile Veysel Karanî arasındaki rivayet canlandırılır. Kazdağları'nda derlenen biçimde elçi rolündeki kişi, Hz. Peygamber'in gönderdiği yeleği getirirken her dörtlükte bir adım atarak deve güden Veysel'e yaklaşır.