Seyrani

Seyrani, Kayseri'nin Develi ilçesinde, eski adıyla Everek'te doğdu; bu nedenle Everekli Seyrani diye de anılır. Doğum yılı olarak genellikle 1800 kabul edilir, ancak kaynaklarda 1805, 1807 ya da daha erken tarihler de geçer. Adı Mehmed'dir. Babası mahallenin cami imamıydı; ilk derslerini ondan aldı, medreseye devam ettiyse de eğitimini tamamlamadı. Gençliğinde uzun süre askerlik yaptığı söylenir.

Sözlü rivayete göre on beş yaşlarındayken bir sabah camide tanımadığı nurlu kişilerle karşılaşmış, onlarla birlikte manevi bir yolculuğa çıkmış ve bir hafta sonra bağda baygın halde bulunmuştur. Bu olaydan sonra Seyrani mahlasını alarak saz çalıp şiir söylemeye başladığı anlatılır. Bu anlatı onun bade içmiş âşıklardan sayılmasına yol açmıştır.

Genç yaşta ün kazandı, İstanbul başta olmak üzere pek çok yer gördü. Şiirlerinde din, toplum ve yöneticiler üzerine keskin eleştiriler, hicivler, aşk, ölüm ve gurbet temaları işler; Hz. Ali ve on iki imama dair şiirleri de vardır. Bazı kaynaklar onu Nakşibendi olarak anarsa da Alevi-Bektaşi şairlerinin etkisinde kaldığı ve Bektaşi zevkine aşina olduğu bilinir.

Ömrünün son yıllarını Develi'de geçirdi ve 1866'da orada vefat etti. 19. yüzyılda Dertli ve Erzurumlu Emrah ile birlikte âşık edebiyatının en önemli temsilcileri arasında sayılır.