Ozan / Âşık
Sıdkı Baba
? – 1928 · “Baba” · Âşık Sıdkî, Sıtkı Baba, Zeynelabidin, Pervâne, Tarsuslu Sıdkî
Hayatının büyük bölümünü Merzifon'un Harız köyünde geçiren Alevi-Bektaşi şairi; Nasihatnâme ve mersiyeleriyle tanınır, nefesleri cemlerde okunur.
Sıdkı Baba'nın asıl adı Zeynelabidin'dir; Âşık Sıdkî ve Tarsuslu Sıdkî adlarıyla da anılır. Torunu Muhsin Gül'ün çalışmasına dayanan araştırmalara göre 1865'te Tarsus'un Yenice köyünde doğdu; bazı kayıtlarda doğum yılı 1863 olarak geçer. Ailesi Malatya kökenlidir ve Silifke üzerinden Tarsus yöresine yerleşmiştir.
Okuma yazmayı köy mektebinde öğrendi, küçük yaşta saz çalmaya başladı ve ilk şiirlerini Pervâne mahlasıyla yazdı. Gençliğinde ailesinden habersiz Hacıbektaş'a giderek dergâhın postnişini Feyzullah Efendi'nin yanına girdi ve burada öğrenim gördü. 1879'da babasının yerine postnişin olan Cemaleddin Çelebi, ona Sıdkî mahlasını verdi. Şiirlerinde şeyhine derin bir bağlılıkla söz eder.
Tarikat hizmetleri için Sivas, Malatya, Tunceli, Erzurum ve Kars gibi pek çok yöreyi dolaştı. 1894'te Merzifon'un Harız köyüne, bugünkü adıyla Gümüştepe'ye yerleşti; Kurtuluş Savaşı'na da katıldığı aktarılır. Kaynaklar, Baba unvanını tarikattaki hizmetleri ve çevresinde gördüğü itibar nedeniyle aldığını belirtir. 1928'de Harız'da vefat etti ve köyün mezarlığına defnedildi.
Hem halk şiiri hem divan şiiri biçimlerinde eserler verdi. En bilinen eseri, 1894'te tamamladığı ve dört kapı kırk makam öğretisini öğütlerle işleyen 1395 beyitlik Nasihatnâme-i Sıdkî adlı mesnevisidir. Şeyhi Cemaleddin Çelebi'nin ölümü üzerine mersiyeler yazdığı da aktarılır. Şiirlerini kendisi bir araya getirmediği için pek çoğu kaybolmuş, kalanları ölümünden sonra oğlu tarafından derlenmiştir.
Şiirlerinde Hz. Muhammed, Hz. Ali, On İki İmam ve Hacı Bektaş Veli sevgisi öne çıkar. Çorum, Sivas, Turhal, Amasya ve Erzincan yörelerinde iyi tanınır; Sefil Ali gibi çağdaşı âşıklarla aynı meclislerde bulunduğu aktarılır ve nefesleri bugün de bölge cemlerinde okunmaktadır.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.