Kurban lokması: Kemiği kırılmadan pişen et ve bulgur pilavı

Alevi-Bektaşi geleneğinde kurban kesilmez, tığlanır. Cemde meydana getirilen kurban dede tarafından dualanır, zakir kurban hakkı için düvaz imam okur, hayvana son kez su ve ekmek verilir ve ardından görevliye teslim edilir. Pişen et rıza lokması olarak cemaate dağıtılır. Kurbanın eti çiğ dağıtılmaz; ortak bir ocakta pişip herkese pay edildiğinde lokma olur. Gücü yetmeyen birinin elma kesip sunması da kurban sayılır ve iki sunu birbirine eşit tutulur.

Pişirmenin en dikkat çeken kuralı kemiklerle ilgilidir. Eski Türk inançlarından gelen bir anlayışla kurbanın kemikleri kırılmaz; et eklem yerlerinden ayrılır ve öyle haşlanır. Yenmeyen kısımlar, kan ve kemikler çöpe atılmaz, kazılan bir çukura gömülür. Pek çok yörede et bulgur pilavının üstünde sunulur ve bazı bölgelerde bu yemeğe Kaygusuz adı verilir. Kimi yerlerde ise et yufkaya sarılarak ya da kavrularak ikram edilir.

Evde benzer bir sofra için eklem yerlerinden ayrılmış kemikli et geniş bir tencereye alınır ve üzerini geçecek kadar soğuk su eklenir. Kaynamaya başlayınca köpüğü alınır, kısık ateşte et yumuşayana kadar bir buçuk, iki saat pişirilir; sonlara doğru tuzlanır. Et kemikten sıyrılır, haşlama suyu süzülüp ayrılır. Ayrı bir tencerede tereyağında ince doğranmış soğan kavrulur, bulgur eklenip birkaç dakika çevrilir. Sıcak et suyu ve tuz ilave edilir, pilav kısık ateşte suyunu çekene kadar pişirilip demlendirilir. İsteyen pilava haşlanmış nohut da katabilir.

Servis sırasında pilav geniş sinilere ya da tabaklara yayılır, etler üzerine dizilir. Cemde lokma dede duası verilmeden yenmez; hizmet sahipleri payları eşit dağıtır, kurbandan ihtiyaç sahiplerine de pay ayrılır. Kurban lokmasının paylaşılması cemin ayrılmaz parçası sayılır; lokma yenip içilmeden erkânın tamamlanmadığı kabul edilir. Bu yüzden basit görünen bir tabak et ve pilav, rızalığın ve birliğin sofraya taşınmış hâlidir.