Balım Sultan

Balım Sultan, Bektaşiler tarafından Hacı Bektaş Veli'den sonra ikinci pir, yani pir-i sani olarak kabul edilir. Asıl adının Hızır Balı olduğu ileri sürülür. Yaşadığı döneme ait ve doğrudan onunla ilgili bir belge bulunmadığından hakkında bilinenler yazılı ve sözlü Bektaşi geleneğine dayanır; bu rivayetler de zaman zaman birbirini tutmaz.

Türbesinin kapı kitabesinde Hacı Bektaş soyundan Resul Balı'nın oğlu olarak gösterilir. Bektaşiliğin Babagan kolu ise onun Mürsel Balı'nın oğlu olduğunu ve Hacı Bektaş evlenmediği için ancak yol oğlu sayılabileceğini savunur. Soy bağını öne çıkaran Çelebiler kolu farklı bir yorum yapar. Bu ayrılık, Bektaşilik içindeki temel tartışmalardan biridir.

Geleneğe göre Rumeli'de Kızıldeli Dergâhı'nda yetişti ve II. Bayezid döneminde Hacı Bektaş Dergâhı'nın başına getirildi. Bektaşi erkânını yeniden düzenledi; dergâh usullerini, on iki post düzenini, giyim kuşamı ve evlenmeyen dervişlere özgü mücerretlik geleneğini sistemleştirdi. Bu düzenlemeler sayesinde Bektaşilik bilinen kurumsal kimliğine kavuştu. Bektaşi geleneğinde onun koyduğu kurallar Balım Sultan erkânı olarak anılır ve özellikle Babagan kolunun temel dayanağını oluşturur.

Rivayete göre 1516 yılında vefat etti. Türbesi Hacıbektaş'taki külliyenin içindedir ve ziyaretçilerin uğrak yerlerinden biridir. Kazak Abdal ve Virani gibi şairler nefeslerinde onu övgüyle anar. Türbesi Hacı Bektaş Veli türbesinin yanındadır; kapı kitabesi, soyuna dair tartışmaların da başlıca kaynaklarından biridir.