Ozan / Âşık
Kul Himmet
16. yüzyıl
16. yüzyılın ikinci yarısı ile 17. yüzyılın başında yaşadığı tahmin edilen Tokatlı Alevi ozanı; inancı halkın anlayacağı sade bir Türkçeyle söyledi. Yedi Ulu Ozan'dandır.
Kul Himmet'in bazı şiirlerinden hareketle 16. yüzyılın ikinci yarısı ile 17. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı tahmin edilir. Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü köyündendir; köyün eski adı Varzıl'dır. Türbesi de bu köydedir. Bir şiirinde soyunu Kemaliye'deki Hıdır Abdal ocağına bağladığını ima eder.
Şiirlerinden, özlem duyduğu yerin Safevi şeyhlerinin yurdu olan Erdebil Tekkesi olduğu anlaşılır. Osmanlı-Safevi gerginliğinin yoğun olduğu yıllarda Pir Sultan Abdal ve Kul Hüseyin gibi şairlerle benzer bir çizgide şiirler yazdı. Pir Sultan Abdal'dan derinden etkilendiği kesindir; ancak bazı kaynaklarda geçen, onun Pir Sultan'ın müridi olduğu yönündeki görüş araştırmacılarca tartışmalı bulunur. Şahinli aşiretinin onun ocağı sayıldığı da aktarılır. Şiirlerinde Erdebil'e ve Safevi şeyhlerine bağlılık, Hz. Ali ve on iki imam sevgisiyle iç içe işlenir.
Hayattayken Alevi-Bektaşi çevrelerinde büyük bir şöhret kazandı ve şiirleri pek çok cönke girdi. Bu sevginin en önemli nedeni, Alevi inancını halkın kolayca anlayabileceği sade ve etkili bir Türkçeyle dile getirmesidir. 1608 tarihli bir mecmuada Hatayi ve Pir Sultan ile birlikte onun şiirlerinin de bulunması, erken dönemde tanındığını gösterir.
Alevi-Bektaşi geleneğinde Yedi Ulu Ozan'dan biri sayılır. Düvazimamları, tevhitleri ve miraçlamaları bugün de cemlerde zakirler tarafından okunmaktadır. Şiirleri, Alevi-Bektaşi şiir antolojilerinde ve araştırmalarda en çok yer verilen örnekler arasındadır.
Deyişleri 16
-
1
«Elif» Allah ismi okur yazarım
«Elif» Allah ismi okur yazarım…
-
2
Ali ismi dört kitabda okunur
Ali ismi dört kitabda okunur…
-
3
Allah medet yâ Muhammed yâ Ali
Allah medet yâ Muhammed yâ Ali…
-
4
Benim günahım çok senin katında
Benim günahım çok senin katında…
-
5
Biz Muhammed Ali diyenlerdeniz
Biz Muhammed Ali diyenlerdeniz…
-
6
Divane gönlümüz geçmez güzelden
Divane gönlümüz geçmez güzelden…
-
7
Dün gece seyrim içinde
Dün gece seyrim içinde…
-
8
Erenler şâhma kimse eremez
Erenler şâhma kimse eremez…
-
9
Ezel meclisinde Kırklar ceminde
Ezel meclisinde Kırklar ceminde…
-
10
Gece gündüz hayaline döndüğüm
Gece gündüz hayaline döndüğüm…
-
11
Gel gönül idrak eyle hem fehmeyle
Gel gönül idrak eyle hem fehmeyle…
-
12
Hacı Bektaş tekkesine gireli
Hacı Bektaş tekkesine gireli…
-
13
Her sabah her sabah ötüşür kuşlar
Her sabah her sabah ötüşür kuşlar…
-
14
Seyran edip bu âlemi gezerken
Seyran edip bu Âlemi gezerken…
-
15
Seyyah oldum şu âlemi gezerim
Seyyah oldum şu âlemi gezerim…
-
16
Zâhid Hû demeyi inkâr eyleme
Zâhid Hû demeyi inkâr eyleme…
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.