Ozanlar ve Ulular 28 kişi
Alevi-Bektaşi geleneğinin ozanları, ulular ve erenler: dönemleri, hayatları ve deyişleri.
28 sonuç Süzgeçleri temizle
15. yüzyıl
-
Kaygusuz Abdal
Ozan / Âşık · ? – y. 1444 · Alaiye (Alanya) (menkıbeye göre)
Abdal Musa'nın dervişi, Alevi-Bektaşi edebiyatının kurucusu sayılan şair. Budalanâme, Gevhernâme ve Dilgüşâ gibi eserleri, cesur ve mizahi şathiyeleriyle tanınır.
3 deyiş
16. yüzyıl
-
Kul Himmet
Ozan / Âşık · 16. yüzyıl · Görümlü (Varzıl) köyü, Almus, Tokat
16. yüzyılın ikinci yarısı ile 17. yüzyılın başında yaşadığı tahmin edilen Tokatlı Alevi ozanı; inancı halkın anlayacağı sade bir Türkçeyle söyledi. Yedi Ulu Ozan'dandır.
16 deyiş
-
Muhyiddin Abdal
Ozan / Âşık · 16. yüzyıl · Aydın (aktarıldığına göre)
16. yüzyılda Edirne ve Rumeli'de yaşamış Yörük-Türkmen kökenli tekke şairi; Kalenderi ve Hurufi izler taşıyan divanı ile Alevi-Bektaşi şiirinin önemli adlarındandır.
7 deyiş
-
Pir Sultan Abdal
Ozan / Âşık · ? – y. 1590 · Banaz köyü, Yıldızeli, Sivas (tahmine göre)
16. yüzyılda Sivas yöresinde yaşadığı kabul edilen, Yedi Ulu Ozan'ın en çok sevilenlerinden Alevi ozanı; inancından dönmemesiyle bilinir, deyişleri Alevi müziğinin temelidir.
18 deyiş
-
Şah Hatayi
Ozan / Âşık · 1487 – 1524 · Erdebil
Safevi Devleti'nin kurucusu Şah İsmail'in şair kimliği; Hatayi mahlasıyla yazdığı Türkçe şiirler Kızılbaş-Alevi geleneğinin temel metinleri arasında yer alır. Yedi Ulu Ozan'dandır.
17 deyiş
-
Yemini
Ozan / Âşık · 16. yüzyıl · Eğriboz (bir görüşe göre)
Hz. Ali'nin faziletlerini anlatan Fazîletnâme ile tanınan 16. yüzyıl Kalenderi şairi; eseri Alevi-Bektaşi topluluklarda yüzyıllar boyunca okundu, mirasını sonradan Bektaşi geleneği sahiplendi. Yedi Ulu Ozan'dan sayılır.
2 deyiş
17. yüzyıl
-
Kul Hüseyin
Ozan / Âşık · 17. yüzyıl
Sadettin Nüzhet Ergun'un 17. yüzyılın ilk yarısına yerleştirdiği Kızılbaş ozanı; Kul Himmet'ten etkilendiği anlaşılır. Aynı mahlası taşıyan başka ozanlar da bulunduğundan kimliği ihtiyatla ele alınmalıdır.
2 deyiş
-
Kul Nesimi
Ozan / Âşık · 17. yüzyıl
17. yüzyılda yaşamış Alevi tekke şairi; mahlasını Seyyid Nesimi'ye duyduğu hayranlıktan aldı. Uzun süre onunla karıştırılan şairin deyişleri bugün de cemlerde söylenir.
3 deyiş
-
Teslim Abdal
Ozan / Âşık · 17. yüzyıl
Sadettin Nüzhet Ergun'un 17. yüzyılın ilk yarısında yaşadığını tahmin ettiği Bektaşi şairi ve ermişi; nefesleri 17. yüzyıldan beri mecmualarda yer alır, Denizli'deki tekkeyle bağı kesin değildir.
5 deyiş
-
Virani
Ozan / Âşık · 17. yüzyıl · Eğriboz adası (rivayete göre)
16. yüzyıl sonu ile 17. yüzyılda yaşadığı düşünülen, Hurufi etkiler taşıyan Alevi-Bektaşi şairi; aruzla yazdığı yaklaşık 300 şiiri ve risalesiyle Yedi Ulu Ozan arasında yer alır.
7 deyiş
19. yüzyıl
-
Dertli
Ozan / Âşık · y. 1772 – y. 1846 · Şahnalar köyü, Yeniçağa, Bolu
19. yüzyıl âşık edebiyatının en tanınmış temsilcilerinden Bolulu saz şairi; geniş kültürü, sazı ve sesiyle ün kazandı, Bektaşi tekkelerinin anlayışını benimsedi.
1 deyiş
-
Edip Harabi
Ozan / Âşık · 1853 – y. 1916 · İstanbul
Son dönem Bektaşi şiirinin en verimli adlarından İstanbullu şair; nefesleri dergâhlarda ezbere okunur, aruz ve heceyi aynı ustalıkla kullanırdı.
-
Sefil Ali
Ozan / Âşık · 1847 – ? · Yazır köyü, Boğazkale, Çorum
19. yüzyılda Çorum yöresinde yaşamış, ömrünü saz elinde dergâh dergâh dolaşarak geçiren Alevi âşığı; düvazimam ve deyişleri cemlerde hâlâ söylenir.
-
Seyrani
Ozan / Âşık · y. 1800 – 1866 · Develi (Everek), Kayseri
19. yüzyılın önde gelen saz şairlerinden Everekli Seyrani; toplumsal eleştirileri, hicivleri ve Hz. Ali ile on iki imamı anan şiirleriyle tanındı, Alevi-Bektaşi şiirinden etkilendi.
1 deyiş
-
Sıdkı Baba
Ozan / Âşık · ? – 1928 · Yenice köyü, Tarsus (ailesi Malatya kökenli)
Hayatının büyük bölümünü Merzifon'un Harız köyünde geçiren Alevi-Bektaşi şairi; Nasihatnâme ve mersiyeleriyle tanınır, nefesleri cemlerde okunur.
20. yüzyıl
-
Ali Ekber Çiçek
Ozan / Âşık · 1935 – 2006 · Ulalar, Erzincan
Haydar Haydar başta olmak üzere yüzlerce türküyü derleyip halk müziğine kazandıran Erzincanlı bağlama ustası; cemlerde duyduğu deyişleri radyo aracılığıyla geniş kitlelere taşıdı.
-
Ali Kızıltuğ
Ozan / Âşık · y. 1944 – 2017 · Mursal köyü, Divriği, Sivas
Sivas Divriği'nin Mursal köyünden yetişen, 1969'dan sonra yalnızca kendi eserlerini seslendiren Alevi ozanı; iki binden fazla deyiş ve türküsü sayısız sanatçıca yorumlandı.
-
Âşık Daimi
Ozan / Âşık · 1932 – 1983 · İstanbul
Kökleri Erzincan Tercan'a uzanan, Davut Sulari'nin yanında yetişmiş Alevi ozanı; insanı merkeze alan derin deyişleri ve yetiştirdiği genç ozanlarla iz bıraktı.
-
Âşık Mahzuni Şerif
Ozan / Âşık · y. 1939 – 2002 · Berçenek köyü, Afşin, Kahramanmaraş
Kahramanmaraş Afşin doğumlu Alevi ozanı; yüzlerce türküsü, keskin taşlamaları ve Ehl-i Beyt sevgisini işleyen deyişleriyle 20. yüzyıl âşık geleneğinin en güçlü seslerinden biri oldu.
-
Âşık Veysel
Ozan / Âşık · 1894 – 1973 · Sivrialan köyü, Şarkışla, Sivas
Çocukken gözlerini kaybeden, sazı ve sözüyle 20. yüzyıl Türk âşık şiirinin en sevilen sesi olan Sivaslı ozan; sevgi, hoşgörü ve toprağı işleyen deyişleri dilden dile dolaşır.
-
Davut Sulari
Ozan / Âşık · 1925 – 1985 · Çayırlı, Erzincan
Erzincanlı Alevi âşığı ve dede; Üç Telli Turna, Sultanım ve Vardım Kırklar Kapısına gibi eserleriyle halk müziğinin en tanınan ozanlarından oldu, pek çok âşık yetiştirdi.
-
Feyzullah Çınar
Ozan / Âşık · 1937 – 1983 · Gürpınar (Çamağa) köyü, Divriği, Sivas
Sivas Divriği'nin Çamşıhı yöresinden gelen Alevi ozanı; deyişlerini ve toplumsal türkülerini sazıyla Fransa'ya kadar taşıdı, zor bir hayatın ardından 1983'te Ankara'da öldü.
-
Hasret Gültekin
Ozan / Âşık · 1971 – 1993 · İmranlı, Sivas
Şelpe tekniğindeki ustalığı ve deyişlere getirdiği yeni yorumlarla Bağlama Devrimcisi diye anılan genç ozan; 22 yaşında, 2 Temmuz 1993'te Sivas'ta hayatını kaybetti.
-
Muhlis Akarsu
Ozan / Âşık · 1948 – 1993 · Sivas
Sivaslı Alevi ozanı ve bağlama sanatçısı; 1960'lardan itibaren çıkardığı plak ve albümlerle deyiş ve türküleri geniş kitlelere ulaştırdı, 2 Temmuz 1993'te Sivas'ta hayatını kaybetti.
-
Neşet Ertaş
Ozan / Âşık · 1938 – 2012 · Kırtıllar mezrası, Çiçekdağı, Kırşehir
Bozkırın Tezenesi olarak anılan, Türkmen-Abdal müzik geleneğinin son büyük temsilcisi; babası Muharrem Ertaş'tan aldığı bozlak mirasını Garip mahlaslı kendi deyişleriyle birleştirdi.
-
Nesimi Çimen
Ozan / Âşık · 1931 – 1993 · Saimbeyli, Adana
Çukurova'dan İstanbul'a uzanan zorlu bir hayatın ozanı; Alevi deyişlerini ve kendi türkülerini sazıyla yaşattı, 2 Temmuz 1993'te Sivas'ta hayatını kaybetti.
Dönemi belirsiz
-
Kazak Abdal
Ozan / Âşık · Rumeli (tahmine göre)
Asıl adı Ahmed olan, Balım Sultan'ı öven nefesleriyle tanınan Bektaşi ozanı; 16. ya da 17. yüzyılda yaşadığı tahmin edilir, sade dili ve taşlamalarıyla sevilir.
1 deyiş
-
Sadık Abdal
Ozan / Âşık · Dimetoka (sanıldığına göre)
Divanında Kızıl Deli Seyyid Ali Sultan'a bağlandığını anlatan erken dönem Bektaşi şairi; yaşadığı yüzyıl tartışmalıdır. Abdal Musa, Kaygusuz Abdal ve Otman Baba hakkındaki şiirleri tarihî belge değeri taşır.
2 deyiş